|
|
Kişisel Web Sayfası Nasıl
Hazırlanır? HTML'ye Kısa Bir Giriş
-
Benim de bir web sayfam olabilir mi? Bunun için
nelere ihtiyacım var?
-
Bir web sayfası neye benzer? HTML nedir?
-
Bir web sayfasında görülebilecek tipik elemanlar
nelerdir?
-
Sayfa içeriği nasıl saptanır? Ön dizayn
yapmanın getirebileceği avantajlar nelerdir? Nelere dikkat edilmeli?
-
Tipik bir web sayfası düzeni nasıldır?
-
Web sayfası hazırlamak zor mudur? Özel bir
editöre ihtiyacım var mı?
-
Hiç HTML bilmeden de görsel editörlerle web
sayfası hazırlayabiliyorum. HTML'ye yine de ihtiyacım var mı?
-
HTML dilinin en temel elemanı : Döküman biçimleme
belirteçleri (TAG)
-
HTML dökümanın genelinde etkili ve döküman
içinde doğrudan görünmeyen belirteçler
-
HTML döküman içinde LINK kullanımı
-
Temel HTML komutları/belirteçleri
-
Sayfa Arka Plan resimleri/renkleri ve metin içinde
renk kullanımı
-
Listeler
-
Basit Tablolar
-
Form kullanımı
-
HTML döküman içinde sayaç kullanımı
-
HTML döküman içinde basit JavaScript kullanımı
-
Sayfamı hazırlarken Türkçe karakterler
kullanmalı mıyım? Nasıl?
-
Hazırladığım sayfa her web istemcisinde aynı
görünecek mi? Bu konuda nelere dikkat etmeliyim?
-
Web sayfası hazırlama ve HTML ile ilgili daha
ayrıntılı dökümanlara nasıl/nereden ulaşabilirim?
-
Web sayfası içinde kullanabileceğim küçük
"resimcikler"i (gif ve animated gif) nereden alabilirim? Kendim de
oluşturabilir miyim? Nasıl?
-
Bağlandığım bir web sayfasının HTML kodunu
nasıl alabilirim?
-
Sayfamın HTML kodunu başkalarının görmesini
engelleyebilir miyim?
-
Web sayfamda internetteki diğer sayfalardan
aldığım bilgileri (yazı, resim vb) serbestçe kullanabilir miyim?
-
Web sayfasında kullandığım resimler için hangi
formatı tercih etmeliyim? GIF mi, JPEG mi?
-
Bir web sayfası yaptım. Diğer insanların bundan
nasıl haberi olacak?
-
Bedava "kişisel web sayfası hizmeti"
veren yerler var mı?
-
Diğer formatlarda (Word DOC, (La)TeX, PPT vb)
hazırlanmış dosyaları hemen HTML'ye dönüştürebilir miyim?
-
Web sayfamı başkaları silebilir mi? Ya da
değiştirebilir mi?
-
Sayfa hazırlamada gözönüne alınması yararlı
olabilecek bazı diğer ipuçları
1. Benim de bir web sayfam
olabilir mi? Bunun için nelere ihtiyacım var?
Internet erişimi olan herkesin bir web sayfası olabilir.
Web üzerinde gezinirken rastladıklarınıza benzer sayfalar yapabilmeniz için ilk
öncelikle bu sayfaları koyabileceğiniz bir "web sunucusu" olması lazım. Bu
sunucular, dışardan insanların, netscape, msie vb gibi web istemcileri kullanarak
ilgili sayfaları görmesini sağlayan bilgisayarlardır ve bunların üzerlerinde
çalışan özel sunucu programlar (httpd) vardır. Internet Servis Sağlayıcı
şirketlerin hemen hemen hepsi kullanıcılarına kişisel web sayfası hizmeti
veriyorlar. Bu yüzden, internet erişiminiz varsa, muhtemelen, kendinize web sayfası
yapabilmeniz için artık hazırsınız demektir.
- Web sayfaları sunucu bilgisayarda özel bazı dizinler altına
konmalı. Hangi dizin altına konulması gerektiğini de servis sağlayıcınızdan
öğrenmelisiniz.
- Hazırladığınız sayfaları
- Bazı servis sağlayıcılar hazırladığınız sayfaları sizden
e-posta ile isteyebilir ve kendileri web sunucusuna yerleştirebilirler.
2. Bir Web Sayfası Neye Benzer?
HTML Nedir?
HTML adı verilen özel bir formatlama dili kullanılarak yapılır.
HTML, Hypertext Markup Language için uydurulan bir kısaltmadır. HTML, sayfalara
yazacağınız bilgilerin formatlarını (yazı rekleri, büyüklükleri, paragraf
biçimleri vb gibi), sayfalar arasındaki kompozik geçiş bağlantılarını vb
verebileceğiniz vb bazı komutlar içerir. Bunu küçük bir örnekle açıklayalım :
| <HTML> <BODY>
<CENTER><B><FONT
COLOR="#ffffff">
<FONT SIZE=+3>
Ev Sayfama Hoş
Geldiniz
</FONT>
</FONT></B></CENTER>
<BODY>
</HTML>
|
 |
Sağdaki başlık, bir web sayfasına bağlandığımızda web
istemcimiz ile gördüğümüz şekil olsun. Bunu üreten ise, aslında, solda görülen
HTML kodu. Yani, web istemcileri ile gördüğümüz cicili-bicili sayfalar aslinda,
birtakım web sunucularında tutulan, HTML kodlarından (ayrıca diğer bazı yardımcı
elemanlardan) ve vermek istediğimiz bilgilerden oluşan düz yazı (ASCII) dosyalar!!.
Soldaki kısımda görülen < > işaretleri arasındaki komutlar HTML belirteçleri,
ya da HTML komutları olarak bilinir. HTML sayfaları
<BODY> .... </BODY> arasına yazılan bilgiler/komutlarla (HTML kodu/kaynak
programı) oluşturulur.
Yukarıdaki örnekte, <CENTER>, <FONT>, <B> örnek HTML
belirteçleri/komutlarıdır. HTML kodu içinde bırakılan boşlukların hiçbir önemi
yoktur. Asıl olan, HTML belirteçleri ile verilen biçimlendirme ortamlarıdır.
Aşağıda, genel bir web sayfası formu görülmektedir :
<HTML>
<HEAD>
Bu alana, normal olarak web sayfasında görüntülenmeyen
bilgiler yazılır. Bunlar; sayfa başlığı, anahtar kelime tanımlamaları ve sayfa
içeriğinde kullanılan karakter bilgisi (dil, code page vb) vb. dir.
</HEAD> Döküman genelinde
öncelikle yüklenmesi istenen JavaScript, VBScript kodları da bu alana yazılabilir.
<BODY>
Bu alana, doğrudan web sayfasında görülen
her türlü düzyazı, formatlama bilgileri, diğer komutlar vb. yazılır.
</BODY>
</HTML> |
Netscape Navigator, Microsoft Internet Explorer, Mosaic, Lynx ve
Opera gibi web istemcileri (tarayicilari) ise bu HTML kodlarini yorumlayarak sonucta web
sayfalarının görünen biçimlerini oluştururlar. Döküman formatlama
özellikleri düşünüldüğünde, HTML'yi bir kelime işlemci gibi düşünmek te
olası. Ancak bir farkla : HTML her bilgisayar ortamında, her türlü web tarayıcısı
ile hep benzer sayfa biçileri oluşturur ve sunar. HTML'nin döküman formatlama
(biçimleme) dışında sunduğu en önemli özelliklerden biri de dökümanlar içinde ve
dökümanlar arası kurulabilecek bağlantılardır (link). Bu haliyle, dökümanlar
arası gezinmek ve bilgiler arasında dolaşmak mümkün olur.
HTML'nin sağladığı bazı önemli özellikler şunlardır :
- Web sayfalarındaki yazılara değişik formatlar verilebilir
(koyu renk yazı, italik yazı, yazı ortalama, renk verme, değişik boyutlarda yazma
gibi),
- Tablo, Liste, Adres Alanı, sabit genişlikli yazı alanı vb gibi
özel biçimler oluşturulabilir,
- Web sayfalarında "frame" adı verilen, ve birbirleri
ile ilişkilendirilebilen alt-kısımlar oluşturulabilir.
- Değişik tipteki menü yapıları ile kullanıcının
etkileşimli bir şekilde seçebileceği veri giriş sistemleri kullanılabilir,
- Ses, grafik, animasyon gibi uygulamaların web sayfalarından
çalıştırılabilmesi için gerekli ortamlar sağlanabilir,
- Java, JavaScript, VB Script gibi programlama dilleri ile web
içeriklerinin etkileşimli kullanımı için gerekli ortamları sağlar,
- Sunucu tarafında çalışan CGI programları ile we
içeriklerinin etkileşimli kullanımını sağlar (şifre uygulamaları, sayaç
uygulamaları vb gibi).
HTML standartları sürekli güncellenmektedir. Konu hakkında, http://www.w3.org adresinden daha ayrintili bilgi alinabilir.
Şu anki mevcut standart HTML 3.2 (Eylül 1997). HTML 4.0 standartı üzerinde
çalışılıyor.
3. Bir web sayfasında
görülebilecek tipik elemanlar nelerdir?
Web'de gezinmişseniz bilirsiniz. Sayfalara bağlandığınızda,
karşınıza oldukça değişik türden bilgi ve bu bilgileri size sunan sayfa elemanları
geliyor. Aslında bu, web'in sağladığı en büyük özelliklerden birisi. Yani,
birbirinden çok farklı türden bilgiye aynı platformda ve kompozit bir şekilde
ulaşmak!!
HTML sayfaları, grafik, animasyon, film, müzik, arkaplan
müzikleri gibi hergeçen gün artan oranlarda desteklenen bileşenler de içerirler.
Bunun yanında, kullanıcıların etkileşimli bir şekilde doldurabilecekleri formlar,
kullanıcının yönlendirebileceği ve içeriğini değiştirebileceği dizaynlar
(dinamik html) da içerir. web sayfaları yapısı ve web istemci teknolojisi, standart
olmayan veri yapılarının da web üzerindeki diğer bilgilerle entegrasyonuna
"plug-in" denilen yardımcı programlar vasıtasıyla izin verirler.
4. Sayfa içeriği nasıl
saptanır? Ön dizayn yapmanın getirebileceği avantajlar Nelerdir? Nelere dikkat
edilmeli?
Web sayfasında hangi bilgilerin yer alacağını saptamak ilk yapılması gerekenlerden.
Sayfanızı hazırlamadaki amacınız ne? Kendinizi tanıtmak mı? Bir ürünü mü
tanıtmak? Ya da, sevdiğiniz bir sanatçı ile ilgili bir sayfa mı yapmak istiyorsunuz??
Daha sonra, 1-2 hafta süreyle web'de gezinin. Sizinkine benzer içerikli sayfalarla
mutlaka karşılaşırsınız. Buradan, iyi ya da kötü tasarımın ne olduğu konusunda
kafanıda fikirler oluşacaktır. Öte yandan, normal bir internet kullanıcısının
profesyonel bir grafik ya da web sayfası tasarımsıcı olmasını da bekleyemeyiz.. Bu
yüzden, ilk sayfanız çok sade görünümlü olabilir. Herzaman, web sayfasının
içerdiği bilgilerin önemli olduğunu ve sayfa düzeninin de bu bilgilere kolayca
erişimi sağlayacak şekilde olmasının getireceği kolaylıklar ve avantajları akılda
bulundurun. Eğer web sayfalarınızda birden çok konuyu işleyecekseniz, buna göre
ilgili dosyaların sabit diskte bulunması gereken dizin yapılarını saptamak ta
yapılması gereken ilk işlerden biri olmalı. Her farklı sayfanın farklı bir dizinde
saklanması sayfa organizasyonunu kolaylaştırır.
Belirli bir konuda hazırlanmış iyi web sayfaları, öncelikle,
buraya bağlanan insanların mümkün olduğunca zahmetsiz ve kısa yoldan isteklerine
ulaşmalarını sağlamalıdır. Ayrıca, konunun dışına taşmadan, verilmek istenen
anlatılmalıdır. Hiç kimse, ekranlar dolusu uzunlukta yazılardan oluşan bir siteyi
okumak istemez. Bu genellikle çok sıkıcı olur.
Web sayfasında ne kadar grafik/resim/ses vb olacağı, bu
dosyaların büyüklüklerinin belirlenmesi de çok önemli. Hiç kimse, bağlandığı
bir web sayfasında 100lerce kilobyte tutan bir resim ya da animasyon dosyasının
yüklenmesini beklemek istemez. Web sayfalarında resim ve animasyon kullanımı sayfanın
çekiciliğini arttırsa da, unutmayın ki bu sayfalara ulaşacak kişilerin internet
bağlantı hızları 14.4kbps modem bağlantısı düzeyinde de olabilir.
5. Tipik bir web sayfası düzeni
nasıldır?
Tipik bir web sayfası aslında tam anlamıyla hiyerarşik bir
yapıdadır. Bu modüler yapı, sayfalara yeni bilgiler ve sayfalar eklenmesini
kolaylaştırır.
6. Web Sayfası Hazırlamak zor
mudur? Özel bir editöre ihtiyacım var mı?
Web sayfası hazırlamak başta tahmin edildiği gibi ya da
sanıldığı kadar zor değildir. Bu işi kolaylaştıran birçok araç var.
Aslında, HTML dökümanlarının tamamı ASCII karakterlerden
oluşan ve herhangi bir editörde yazılabilen metinlerden oluşmuştur. UNIX üzerinde
pico, vi; DOS altında MSDOS Edit ya da bir windows textpad veya sevdiğiniz herhangi bir
metin editörü kullanarak HTML dökümanlarınızı hazırlayabilirsiniz. Yani, hiç bir
özel editöre ihtiyacınız yok. Ancak, HTML format belirteçlerini hatırlamak ayrı bir
dert, yazmak ayrı bir dert.. Yüzlerce HTML belirteçini hatırlamak profesyonel bir
tasarımcı için bile gerçekten çok zor.
Bunu berteraf eden bazı yardımcı bilgisayar programları var.
Bunlara, "HTML Editörleri" denir. HTML editörleri 2 grupta toplanır :
- Ilk gruba giren editörler, HTML komutlarını menüler ya da
bazı butonlar yardımıyla döküman içine yazmanızı, ilgili ortamları kolayca
oluşturmanızı sağlar. Bu editörlerden bazıları, yazdığınız HTML kodunun
sonuçlarını bir "preview" pencereden görmenizi sağlarlar. Hemen hepsi, tüm
HTML belirteç ve komutlarının anlatıldığı yardım dosyaları sunarlar.
Bazılarında (genellikle ingilizce) heceleme (spell-check) özelliği vardır.
Hazırladığınız sayfaların içinde kullandığınız resim linklerini, diğer sayfa
linklerini vb istatistik tablolar olarak size gösterebilirler ve bu şekilde dizaynda
yardımcı olurlar.
- Bu tip editörlerin hemen hepsi, kolay web sayfası hazırlama
sihirbazları (wizard) sunarlar. Böylece, bazı boşlukları doldurarak basit bir
web sayfasını kolayca oluşturabilirsiniz. Ayrıca, hemen hemen tüm editörler,
hazırladığınız sayfaları bir web sunucusuna (FTP ya da HTTP protokolü ile)
gönderebilmek için gerekli araçları (web publishing) da içerirler. Bu
editörler, çoğunlukla, dökümanınız içinde kullandığınız HTML komutlarını
farklı renklerde göstererek sayfanızın oluşturulma sürecini kolaylaştırırlar.
Çoğu editör, bazı temel JavaScript programları/özellikleri ekleme ya
da hareketli GIF resimlerini (animated GIF) kolayca hazırlamanızı sağlayabilirler.
Bu editörlerden bazıları, hazırladığınız web
sayfalarındaki HTML kodlarını kontrol edebilirler ve hatalı/eksik kullanımları
saptayabilirler. Bunları yapan bazı yardımcı programları da http://www.halsoft.com/web-lint adresinde
bulabilirsiniz.
Bu editörlerden en popülerlerinden bazıları HotDog Pro (http://www.sausage.com), HomeSite, Web Edit, HotMetal ve
DiDo 'dur. Bunlar ve benzeri diğer editörlere (Windows, Mac ve OS/2 için) Raksnet
Tucows yansısından kolayca ulaşabilirsiniz. Adresi : http://tucows.raksnet.com.tr/tucows.
http://www.zdnet.com/~pcweek/navigator/htmled.html
adresinde deHTML editörleri ile ilgilibilgilere ve bu programların bulunduğu diğer
adreslere erişebilirsiniz.
- İkinci gruba giren editörler, günümüz windows kelime işlemci
programları gibi (word, wordperfect vb), yazdığınız anda tüm formatlama özellikleri
ile birlikte görebildiğiniz (WYSIWYG - what you see is what you get) türden
"görsel HTML editörleri"dir. Bu programlar kullanılarak, karmaşık HTML
kodlarına bulaşmadan oldukça iyi sayfalar oluşturabilirsiniz. Bu tip editörlerden
bazıları, aynı anda doğrudan HTML koduna da müdahele edebilmenize olanak tanır.
- HTML yardımı, kolay sayfa hazırlama sihirbazları, heceleme,
web sunucusuna dosya gönderebilme gibi özellikleri bu programlar da, genellikle,
sunarlar. Benzer şekilde, buton hazırlama, JavaScript programları/komutları
ekleme ya da hareketli GIF resimlerini (animated GIF) kolayca hazırlamanızı
sağlayabilecek özellikler de bu programlarda son günlerde sıkça
karşılaştığımız özelliklerden. Popüler web istemcilerinden olan Netscape
Navigator (4.x) bünyesi içinde yer alan "Composer" bu tür bir editör. Eğer
Netscape 3.x kullanıyorsanız web editörü bu ürünün Gold sürümünde.
Popüler görsel editörlerden bazları ve alabileceğiniz adresler
şöyle : Microsoft Front Page (http://www.microsoft.com)
; Symantec Visual Page (http://www.symantec.com);
Adobe Page Mill (http://www.adobe.com); Claris Home
Page (http://www.claris.com). Ayrıca, Microsoft
Internet Explorer 4.x surumu ile birlikte "Front Page Express" adıyla, orijinal
ürünün daha basit bir sürümü de ücretsiz dağıtılmaktadır. Programlar genellikle
Windows (95/NT) ve Mac (PowerPC) altında çalışmaktadır. Bunlar ve benzeri diğer
editörlerin çoğuna (Windows, Mac ve OS/2 için) Raksnet Tucows yansısından kolayca
ulaşabilirsiniz. Adresi : http://tucows.raksnet.com.tr/tucows.
http://www.zdnet.com/~pcweek/navigator/htmled.html
adresinde deHTML editörleri ile ilgili diğer bazı bilgilere ve bu programların
bulunduğu diğer adreslere erişebilirsiniz.
Görsel editörlerin sundukları imkanlar, çoğu web sayfası
hazırlama işi için yeterli görünmektedir. Özellikle; tablo hazırlama, frame'ler ile
çalışma, form hazırlama gibi yüksek oranda HTML kodlaması gerektiren uygulamalar
çok kolay yapılabilmektedir. Sayfa içinde bağlantı (link) oluşturma, temel
formatlama özelliklerini verme bu tip editörlerle kolaydır. Özellikle, hem görsel
editör özelliği sunan, hem de düz HTML kodunu değiştirebilmenize olanak tanıyan
editörler hergeçen gün yaygınlaşmaktadır. Böylece, görsel editörlerle
yapamadığınız bazı işleri bütünleşik bir şekilde, dökmanın HTML hali üzerinde
değişiklikler yaparak halledebilirsiniz.
7. Hiç HTML bilmeden görsel
editörlerle web sayfası hazırlayabiliyorum. HTML'ye yine de ihtiyacım var mı?
Bu sayfanızın içeriğine bağlı. Görsel editörler; tablo, frame, her türlü
formatlama, resim/ses vb ekleme gibi özellikleri sağlarlar ve bunlar ortalama bir web
sayfası için yeter. Ancak, özellikle yeni HTML komutları, Java Appletleri, bazı CGI
teknikleri vb eklemek için sayfanızın HTML şekli üzerinde biraz çalışmanız
gerekebilir.
Ayrıca, HTML felsefesini anlamak ve formatlama ortamlarını
öğrenmek yazdığınız sayfaya herhaliyle hakim olmak demektir. Bağlandığınız
sitelerdeki sayfa içeriklerini anlamak ve bazı teknikleri öğrenmek için de biraz HTML
bilmek sonuçta yararlıdır.
8. HTML dilinin en temel elemanı
: Döküman biçimleme belirteçleri (TAG)
HTML'nin en temel işlevi, yazdığınız bir dökümana biçim vermektir (yazı
karakterini, rengini, büyüklüğünü değiştirmek; paragraf eklemek; resim eklemek vb
gibi). Bu, kullanılan bazı biçimlendirme (formatlama) belirteçleri/komutları
kullanılarak yapılır. Söz gelimi; sayfamızda "merhaba" kelimesinin koyu
renkli görünmesini isteyelim. Bu durumda, <BODY> ... </BODY> arasına;
<B>deneme</B>
yazmalıyız. Bu ise, bir web istemcisinde görüntülendiğinde,
deneme şeklinde bir sonuç üretir. Bu basit örnek aslında HTML dilinin en temel
kuralı hakkında tüm ipuçlarını vermektedir : Bir HTML döküman hazırlamak, temel
olarak, öncelikle sayfada görünmesini istediğimiz düzyazı bilgileri yazmak;
sonrasında da bu yazının istediğimiz yerlerinde uygun belirteçler (TAG)
kullanarak istediğimize uygun bir görünüm kazandırmaktır.
Tüm HTML belirteçleri < karakteri
ile başlar ve > karakteri ile biter ve bu HTML
dökümanını gösterecek Netscape, MSIE gibi web istemcilerine, yazıyı koyu
göstermek, italik yapmak, bir resim göstermek vb türünden özel birşeyler yaptırır.
< > arasına ise, ilgili belirteç komutu ve bazen de
birtakım ilave parametreler (seçenekler) gelir. Sözgelimi yukarıdaki örnekte,
<B> belirteçi, kendinden sonra yazılan yazıların web istemcilerinde KOYU RENK
görünmesini bildirir.
Genellikle HTML belirteçleri çift halinde kullanılır (ancak
bu kuralın istisnaları da vardır). Yukarıdaki örneğe tekrar dönecek olursak,
<B> belirteçinin çifti </B> dir. Böylece, yazının belli bir kısmına
(yani, sadeec <B> ..... </B> arasına yazdığımız kısmına) biçimlendirme
yapmak mümkün olur. Her belirteçin çifti, isminin başına bir ayıraç (/) konarak
elde edilir ve yine < > arasına yazılır.
Herhangi bir HTML belirteçinin genel formatı şöyledir :
<belirteç-adı
seçenek1="değer1" seçenek2="değer2"
seçenek3="değer3"......... >
Bilgileri yazmada küçük/büyük harf ayırımı yoktur. Ancak, tüm HTML
belirteçlerini ve seçenek adlarını büyük harfle; değerleri ise küçük harfle
yazmak oldukça yaygın bir alışkanlıktır.
HTML, dökümanlar üzerinde kullanılabilecek yüzlerce
belirteç içerir. Bu da, web editörlerinin sayfa hazırlamada ne kadar yararlı araçlar
olduğunu göstermektedir. En baştaki örneğe tekrar dönelim :
<FONT SIZE=+3>
Ev Sayfama Hoş Geldiniz
</FONT>
<FONT> belirteçi, kendisinden sonra gelen karakterlerin
yazı büyüklüğü, rengi, tipi vb ile ilgili değişiklikler yapabilmemizi sağlar.
Dikkat edilirse, belirteç adından sonra bir seçenek kullanılmış. Biçilendirme
sadece dökümanın belli bir kısmına uygulanmak istendiğinden, ilgili belirteç,
çifti olan </FONT> ile kapatılmış. Kapatma belirteçinde, sadece
belirteçin adı ve sol tarafına ayıraç işareti (/) konur.
Bir başka örnek verelim :
Bu örnekte de, web sayfasının bulunduğu dizindeki sad.gif
isimli resim dosyasının sayfa üzerinde, bu komutun yazıldığı bölümde,
görüntülenmesi isteniyor. Bunun sonucunda ise
görülecektir. Tabii bunun için, ilgili resim dosyasının,
html sayfanızı sakladığınız dizinde bulunması lazım. Okuduğunuz dökümanın
ilerleyen bölümlerinde önemli HTML belirteçleri ve önemli kullanımları ile ilgili
bilgiler de verilecek.
9. HTML dökümanın genelinde
etkili ve sayfada doğrudan görülmeyen belirteçler
Baştaki tabloda da belirtildiği gibi, bir HTML döküman,
<BODY> </BODY> arasına yazılır. Baştaki <HEAD> ..
</HEAD>
arasına yazılan belirteçler tüm döküman üzerinde etkilidir ve web istemcileri
tarafından doğrudan görüntülenmezler.
Bunlardan en önemlisi, yazılan HTML dökümana isim vermekte kullanılan
<TITLE>'dır. Bu belirteç, hazırlanan web sayfasına bir isim verilebilmesini
sağlar. Böylece, sayfayı yükleyen birisi, <TITLE> ile verilen isim bilgisini
(sayfanın konusunu içeren bir tanımlama) kendi istemcisinin tanımlama satırında
görür. Aşağıda, bu belirteçin örnek bir kullanımı görülmektedir.
<HTML>
<HEAD>
<TITLE> İrfan KARAYTU'nun Web Sayfası </TITLE>
</HEAD>
<BODY>
....
</BODY>
</HTML>
Bu alanda kullanılabilecek ikinci önemli belirteç <META>
'dır. Kullanımda, kendisinden sonra bir seçenek adı verilerek kullanılır. Bu
belirteç kullanılarak verilen bilgiler çok çeşitli olabilir. Söz gelimi, web
sayfaları üzerinde dolaşan arama motorları, sayfaların bu kısmındaki <META>
belirteçlerine bakarak sayfaları gruplar. Bu kullanımda, <META> ile birlikte,
sayfanızdaki içeriği yansıtan bazı anahtar kelimeler ve tanımlamalar verebilirsiniz.
Aşağıda bununla ilgili bir örnek görülmektedir :
<META NAME="Description"
CONTENT="Web sayfasi hazirlamak icin bazi kisa bilgiler">
<META NAME="KeyWords" CONTENT="html, htm, kisisel web
sayfasi, web">
<META NAME="Author" CONTENT="İrfan KARAYTU">
Meta belirteçinin önemli bir kullanımı da, sayfadaki
yazıların hangi "dil ailesi"ne ait karakterlerle yazıldığını belirtmek
içindir. Türkçe, Latin5 dil ailesindedir. Buna ait standart tanimlamasi ise iso-8859-9
olmaktadır. Aşağıda buna ait bir kullanım gösterilmiştir.
<META HTTP-EQUIV="Content-Type"
CONTENT="text/html; charset=iso-8859-9">
10. HTML Döküman İçinde Link
Kullanımı
Web sayfalarının en önemli özelliklerinden birisi, kolayca
başka sayfalara ve dökümanlara geçiş yapılabilinmesidir. Bu,
<A> belirteçi kullanılarak yapılır. Aşağıdaki örneği inceleyelim :
| Ana sayfaya dönmek için <A
HREF="http://www.sewimli.8m.net"> buraya
</A> fare ile tıklayınız. |
Bunun bir web istemcisindeki görüntüsü ise aşağıdaki gibi
olacaktır :
| Ana sayfaya dönmek için buraya fare ile tıklayınız. |
Örnekte, "buraya" kelimesine anasayfa.html dosyası
bağlanmıştır. Böylece, "buraya" kelimesinin üstüne gelip fare ile
tıkladığınızda,
http://www.sewimli.8m.net/ansayfa.html yüklenecektir.Bu ve benzeri URL lere
bağlantı tanımlarken, bağlantı kurmak istediğimiz kelimenin soluna <A
HREF="tam-url-adı"> yazıyoruz. Bağlantı kelimesinden sonra ise,
</A> ile belirteçi kapatıyoruz. Yukarıdaki örnekte, eğer index.html dosyası
aynı dizinde ise, uzun uzun URL'i yazmak yerine doğrudan <A HREF="index.html>
yazmak ta yeterlidir. Bu yolla, her türlü URL kullanılabilir (ftp, http, e-posta,
gopher, wais). Aşağıda kullanımla ilgili bazı örnekler var :
| Bana <A HREF="mailto:miserable_35@hotmail.com>
e-posta göndermek </A> ister misiniz? Bana e-posta
göndermek ister misiniz? |
|
İstenildiği kadar bağlantı aynı anda kullanılabilir.
Bir diğer kullanımda, eğer istenirse, bir URL adresine değil
de herhangi bir dosyaya da bağlantı yapılabilir. İlgili bağlantı fare ile
tıklandığında, eğer o dosya tipi web sunucusu ve sizin web istemciniz tarafından
bilinen bir tipse, o zaman ekranda sonucu görürsünüz. Söz gelimi, düzyazı dosyalar
(TXT), Resim dosyaları (GIF, JPG, JPEG, PNG, XBM) böyledir.
Eğer ilgili dosya bilinmeyen bir tipte ise, o zaman bu
bağlantı tıklandığında, kullanıcının web istemcisi o dosyayı "diske
saklamak" ya da bir uygulama programıyla açmak şeklinde iki seçenek sunar. Bazı
dosya tipleri ise, web istemcilerine yüklenen yardımcı "plug-in" ler ile
işlenebilir. Bunlardan en popülerleri ses formatları (AU, WAV, MID); video formatları
(RM, MOV, AVI) ve bazı özel tipte dosyalardır (AutoCAD çizim dosyaları gibi).
Bir Resim Dosyasının Bağlantı Elemanı Olarak
Kullanılması :
Bazen bir resim dosyası da bağlantı elemanı olabilir.
Böylece, kullanıcı ilgili resmi fare ile tıklayarak belirtilen yeni dosyaya ulaşır.
Bunu bir örnekle görelim :
| Mail göndermek için imlecin üzerini tıklayın..... <A
HREF="mailto:miserable_35@hotmail.com"><IMG
SRC="logolar/sewimli.net.jpg" HEIGHT=25 WIDTH=33 BORDER=0></A> |
Mail göndermek için zarfın üzerini tıklayın......
|
Dikkat edilirse, bağlantı yapılacak yerde, <IMG
SRC="envelope.gif" HEIGHT=25 WIDTH=33> kullanıldı. <IMG>, tek
başına kullanılan bir belirteçtir ve başka parametreler de alabilir. Yukarıdaki
örnekte, resmin eni ve boyu piksel cinsinden veriliyor. Ayrıca, resmin çevresinde bir
belirgin sınır (BORDER) verilmek isteniyorsa 0 yerine daha büyük bir değer
kullanılmalı.
Döküman İçi Bağlantılar :
Bir metin üzerinde belirli bölgelere ulaşmak için yine
belirteçler kullanılabilir. Şu an okuyor olduğunuz döküman, buna bir örnektir.
Aşağıdaki satırları inceleyelim :
<A HREF="#1">Benim de bir web sayfam olabilir mi?
Bunun için nelere ihtiyacım var?</A>
<A HREF="#2">Bir web sayfası neye benzer? HTML nedir?</A>
<A HREF="#3">Bir web sayfasında görülebilecek tipik elemanlar
nelerdir?</A>
Yukarıdaki satırlar bir web istemcisinde şöyle görünecektir
:
Benim de bir web sayfam olabilir mi? Bunun için
nelere ihtiyacım var?
Bir web sayfası neye benzer? HTML nedir?
Bir web sayfasında görülebilecek tipik elemanlar nelerdir?
Burada, HREF ile verilen aslında, dökümanın sizin
belirlediğiniz bir kısmı. Söz gelimi, ilk satırı ele alacak olursak, kullanıcı
buraya fare ile tıkladığında dökümanda "1" belirteci ile verilen kısma
gidiliyor. Burası ise,
| <A NAME="1"></A> Benim de bir web sayfam
olabilir mi? Bunun için nelere ihtiyacım var? <P>Internet
erişimi olan herkesin bir web sayfası olabilir. Web üzerinde gezinirken
rastladıklarınıza benzer sayfalar yapabilmeniz için ilk öncelikle |
şeklinde. Yani, bir bağlantıya tıklandığında döküman
içinde nereye gelinmesi isteniyorsa, ilgili yere
<A NAME="belirteç-adı"></A> şeklinde bir tanımlama yapıyoruz.
Buna "Anchor" (belirteç?) denir. Belirteç adlarının illa ki sayılar olması
gerekmez. tek karakterden oluşması da gerekmez. Kendinizin belirleyeceği herhangi bir
isim olabilir.
Eğer, bir döküman içinden başka bir dökümanın
"belirteç kullanılarak tanımlanmış" bir bölümüne bağlantı verilmek
isteniyorsa, bu durumda da, HREF="diğer_döküman_ismi#parça_ismi" şeklinde
bir kullanım uygulanır.
11. Temel HTML
Komutları/Belirteçleri
Metin Formatlama Belirteçleri :
Bir HTML döküman hazırlarken, satırlar ya da kelimeler
arasında istediğiniz kadar boşluk bırakabilirsiniz. Kodu takip etmeyi kolaylaştırmak
için HTML komutlarını metinden boşluklarla ayırabilirsiniz. Bunun dökümanın web
istemcisi üzerindeki görünümünde hiç bir fonksiyonu olmayacaktır.
Döküman içinde, yeni bir paragrafa başlarken, <P>
belirteçini kullanmalısınız. Bu belirteçi çokça kullanacaksınız :-) HTML
dökümanlarında <P> belirteç kullanmadıkça bir cümle herhangi bir
yerinden ayrılıp kalan kısmı altta görünebilir, birden fazla boş satır tek satır
olarak algılanır. Bir web tarayıcısı satır sonlarını ve boş satırları gözardı
edeceğinden, paragrafları mutlaka < p> belirteci ile ayırmalısınız.
Eğer bir satırı belli bir yerinden bölmek istiyorsanız
<BR> belirteçini kullanmalısınız. Aşağıda bunlarla ilgili küçük bir örnek
var :
- <P>Burada yeni bir paragraf başladı. Ben satırın
burada <BR>
- bölünmesini istiyorum.
Eğer <P> kullanılmasa idi, ilgili metin bir üstteki
bilgilerle birleşecekti. <BR> kullanılmasaydı, henüz satır bitmediği için,
alt satıra geçilmeyecekti. Hem <P>, hem de <BR> belirteçleri tek
kullanılır, çiftleri yoktur.
Aşağıdaki tabloda, sık kullanılan bazı metin formatlama
belirteçleri görülmektedir. Belirteçler iç içe kullanılabilir, ancak birbirlerini
kesmemelidirler. Bu belirteçleri kullanırken, belirtecin etkimesi istenen yazı <>
.. </> arasına alınır. Söz gelimi,
<i> Bu yarı italik </i> şeklindeki bir HTML kodu, "Bu yazı italik"
şeklinde bir sonuç üretecektir.
| <i> </i> |
Yazıyı italik yapar. |
| <tt> </tt> |
Yazıyı sabit gernişlikli yapar (daktilo harfleri gibi). |
<h1> </h1>
<h2> </h2>
<h3> </h3>
<h4> </h4>
<h5> </h5>
<h6> </h6> |
Bu belirteçler, döküman içinde
kullanılabilecek başlıklardaki yazıların büyüklüklerini tanımlar. Sayı
arttıkça yazı büyüklüğü azalır. Bunların yerine, daha esnek <FONT>
</FONT> belirteci de kullanılabilir. Bu kullanımda, <FONT SIZE=-2> 'den
<FONT SIZE=+2> ye kadar yazı büyüklüklerü verilebilir. |
| <hr> |
Yatay bir çizgi oluşturur. <hr SIZE=4 WIDTH=
"50%"> şeklinde, daha kalın ve dar bir çizgi de yapılabilir. |
| <center> </center> |
Yazı ve resimleri sayfada ortalar . |
| <blockquote> </blockquote> |
Yazıyı hem sağdan, hem soldan birmiktar içeri kaydırır. |
| <pre> </pre> |
Bu belirteçler arasına yazılan her şey,
yazıldığı gibi ekrana çıkar. Boşluklar, tab'ler, satır bölmeleri vb.
korunur. |
HTML Döküman İçinde Açıklama Satırları :
HTML Döküman İçinde, kodu takip etmede kolaylıklar
sağlayacak bazı açıklama satırları konabilir. Döküman içinde herhangi biryerde,
"<!--" ve "-->" belirteçleri arasında kalan hiçbirşey
web istemcileri tarafından dikkate alınmaz.Örnek;
<!-- Bu bir açıklama satırıdır ve web istemcisinde
görüntülenmez -->
12. Sayfa Arka Plan
resimleri/renkleri ve Metin İçinde Renk Kullanımı
HTML sayfalarınızın arka planında isterseniz bir resim olabilir. Ya da, sayfa
arkaplanını sizin istediğiniz bir renk yapabilirsiniz. Bu, döküman başlangıcındaki
<BODY> belirtecine bazı seçenekler ekleyerek yapılır. Sözgelimi şu an
okuduğunuz dökümanın arkaplanı aslında, "chalk.gif" isminde bir resim
dosyası. Bu,
<BODY BACKGROUND="chalk.gif"> şeklindeki bir kullanımla
sağlandı. Eğer arkaplan renginin kırmızı olmasını isteseydik o zaman da,
<BODY BGCOLOR="#FF0000"> dememiz gerekecekti. Buradaki FF0000,
kırmızının, RGB renk ayrım sistemindeki hekzadesimal (16-lik sistem) karşılığı.
Aslında, HTML döküman içinde bazı şeylerin renklerini
kontrol edebiliyoruz :
- <body> belirtecinde, bgcolor, text,
link, vlink, ve alink seçenekleri sırasıyla sayfa arkaplan rengi,
sayfadaki yazıların rengi, henüz kullanıcının ziyaret etmediği bağlantı
elemanları (link), ziyaret edilmiş bağlantı elemanları ve aktif bağlantı
elemanlarını (yani, tam bir bağlantının üzerine fare ile tıkladığınızdaki renk)
tanımlar.
- Sayfa içinde herhangi bir yazının rengini değiştirmek
için <font> belirteci, color seçeneği ile birlikte
kullanılır (<FONT color="#FF0000"> ... </FONT> gibi).
Renk değerleri verilirken şu şekilde hareket edilir :
- Genel renk tanımı : "#RRGGBB" dir. Burada, RR,
GG, ve BB, sırasıyla kırmızı (red), yeşil (green) ve mavi
(blue) renklerin toplam renk içindeki yoğunluğunu gösteren hekzadesimal
sayılardır. Bu sayılar yerine aşağıdaki renk tanımlama kelimeleri de
kullanılabilir : aqua, black, blue, fuchsia, gray,
green, lime, maroon, navy, olive, purple, red,
silver, teal, white (white), or yellow (yellow)
13. Listeler
Dökümanların göze hoş görünmelerini sağlamak amacıyla
listeler yaygın olarak kullanılır. HTML, pek çok liste çeşidi destekler. Bunlar, düz
listeler, numaralı listeler, tanımlı listeler ve içiçe listelerdir.
Düz (Numarasız) listeler
Düz liste (unordered lists, <ul>) oluşturmak için,
- Listeye başlamak için belirteç açılır. <ul>
- Liste elemanlarını teker teker girerken başına <li> belirteci
girilir. Kapatmak için </li> belirtecine gerek yoktur.
- Listeyi bitirmek için belirteç kapatılır. </ul>
Örnek olarak,
<ul>
<li> Elma
<li> Armut
</ul>
Örnek, ekranda şu şekilde görülür :
<li> belirteçleri içinde paragraflar, diğer
dökümanlara bağlantılar, ve diğer belirteçleri kullanabilirsiniz.
Numaralı Listeler
Numaralı listeler (ordered lists <ol>), düz listelerden
farklı olarak, <ul> belirteci yerine <ol> kullanırlar.
Ekrandaki liste elemanlarının başına 1'den başlayarak sayılar eklenir. Aşağıdaki
HTML kodu,
<ol>
<li> Linux İşletim Sistemi
<li> Linux'un desteklediği donanımlar
</ol>
ekrana şunları yazar:
- Linux İşletim Sistemi
- Linux'un desteklediği donanımlar
Tanımlı Listeler
Genellikle birden fazla başlığı olan, her başlık altında
kısa bir metin içeren yazılar, tanımlı listeler ile oluşturulur. Tanımı yapılacak
başlık, <dt> ile belirtilir, <dd> ile başlık altına metin
girilir. Tüm liste, <dl> ile </dl> arasına alınır.
<DL>
<DT> Kişisel Kullanım
<DD> Linux evinde veya işinde UNIX işletim sistemi altında çalışmak
isteyenler için ideal bir platformdur.
<DT> Internet Sunucusu
<DD> Linux doğrudan TCP/IP desteği ile gelmektedir.
</DL>
Ekrandaki çıktı şu şekilde görünür:
- Kişisel Kullanım
- Linux evinde veya işinde UNIX işletim sistemi altında
çalışmak isteyenler için ideal bir platformdur.
- Internet Sunucusu
- Linux doğrudan TCP/IP desteği ile gelmektedir.
İçiçe Listeler
Tüm liste çeşitleri, 3'den fazla bölüm kullanmadıkça
içiçe yazılabilir. Örnek olarak,
<ul>
<li> İstanbul'un büyük semtleri
<lu>
<li> Beyoğlu
<li> Bakırköy
<li> Kadıköy
</lu>
<li> Ankara'nın belli başlı yerleşim birimleri
<lu>
<li> Kızılay
<li> Ulus
</lu>
</lu>
Ekrandaki görüntüsü,
- İstanbul'un büyük semtleri
-
- Ankara'nın belli başlı yerleşim birimleri
-
14. Basit Tablolar
HTML, her türlü tablo kullanımına olanak tanır. Tablolar, bilgileri matris
düzeninde, birçok hücreler tanımlayarak bunların içinede verebilmemizi
sağlar. Ayrıca, hazırladığımız dökümanın kolonlar halinde ya da, belirli
hizalarda yapışık şekilde (align) görünmesini de sağlarlar. HTML standartları
gelişim süreci içinde tablo tanımlama belirteci de bazı değişikliklere uğradı.
Döküman içinde tablo oluştururken aşağıdaki işlemler takip edilir :
- Tablolar, <table> belirteci ile tanımlanır.
- <table> belirteci, tablo kaç satır ise, o kadar sayıda
arka arkaya <tr> belirteci içerir
- Her <tr> belirteci, o satırda kaç kolon varsa o
kadar <td> belirteci içerir.
- <td> belirteci ile tanımlı hücrelere her türlü bilgi
(yazı, link, resim, liste, ve hatta başka bir tablo) gelebilir.
Tablo içinde satırlar yukardan aşağıya, sütunlarla
oluşturulan hücreler ise soldan sağa tanımlanır. Eğer satırlar ve sütunlar
arasında satır/sürun çizgilerinin de görünmesi isteniyorsa, <table> belirteci
ile birlikte "border" seçeneği kullanılır.
Aşağıdaki örneği inceleyelim :
- <table
border>
1. tablo belirteci başlangıcı
-
-
<tr>
1. satır başlangıcı
-
<td>Ankara</td>
1. satır 1. sütun
-
<td>İstanbul</td>
1. satır 2. sütun
-
</tr>
1. satır sonu
-
<tr>
2. satır başlangıcı
-
<td>Eskişehir</td>
2. satır 1.sütun
- <td>Şanlı
Urfa</td>
2. satır 2. sütun
-
</tr>
2. satır sonu
-
-
</table>
1. tablo belirteci sonu
Yukarıdaki kod, bir web istemcisinde görüntülendiğinde
aşağıdaki tablo oluşacaktır :
| Ankara |
İstanbul |
| Eskişehir |
Şanlı Urfa |
Istenirse, tablolar için tablo arka plan rengi ya da, her bir
hücre ya da satıra bgcolor seçeneği <table>, <tr>, <th>,
ve <td> belirteçleriyle kullanılarak verilebilir. Standart html
editörlerinin hepsi de, kolay tablo oluşturmak için birtakım tablo sihirbazları
sunmaktadırlar.
Tablolar ile ilgili daha ayrıntılı bilgiler bu dökümanın
sonraki sürümlerinde verilecektir.
15. Form kullanımı
Formlar, web sayfalarında kullanıcıların doğrudan bilgi
girip sayfanın bulunduğu web sunucusuna ya da başka yerlere bunları gönderebildikleri
mekanizmalardır. Bir on-line alışveriş merkezinden ürün seçmek, para ödemek, ya da
bir ankete cevap verip sonucu göndermek vb gibi birçok iş <FORM> belirteci
kullanılarak yapılır. Kullanımla ilgili ayrıntılı bilgiler CSS'nin ilerleyen
sürümlerinde verilecektir.
16. HTML döküman içinde sayaç
kullanımı
Sayaçlar, sayfalarınızın kaç kez ziyaret edildiğini saptayan ve sunucu tarafıda
çalışan CGI programlardır. Kullanımla ilgili ayrıntılı bilgiler CSS'nin ilerleyen
sürümlerinde verilecektir.
17. HTML döküman içinde basit
JavaScript kullanımı
Kullanımla ilgili ayrıntılı bilgiler CSS'nin ilerleyen sürümlerinde verilecektir.
18. Sayfamı hazırlarken
Türkçe karakterler kullanmalı mıyım? Nasıl?
Sayfalarınızda kullandığınız Türkçe karakterler eğer iso-8859-9
kod tanımlamasına uygunsa popüler 2 web istemcisi netscape ve msie tarafından sorunsuz
görüntülenebilmektedir. Daha fazla ayrıntı daha sonraki sürümlerde verilecektir.
19. Hazırladığım sayfa her
web istemcisinde aynı görünecek mi? Bu konuda nelere dikkat etmeliyim?
Eğer sayfalarınızda standart HTML kullanmışsanız, tüm istemcilerde aynı
görünmemesi için hiç bir sebep yok. Ancak;
- Eğer sayfalarınıza, lynx ya da benzeri bir metin tabanlı web
istemcisi (tarayıcısı) ile birisi bakarsa, resimleri göremeyecektir.
- Sayfalarınızda, sadece özel bir istemcinin anlayabileceği
bazı ek HTML belirteçleri kullanmışsanız yine bazı kötü sürprizlerle
karşılaşabilirsiniz..
20. Web sayfası hazırlama ve
HTML ile ilgili daha ayrıntılı dökümanlara nasıl/nereden ulaşabilirim?
Aşağıda, HTML ve Web ile ilgili bazı Türkçe ve Ingilizce kaynaklar listelenmiş
durumda. Özellikle HTML Premier ve bunun Türkçe Sürümü size çok yararlı
olacaktır.
Programcılar için Temel WWW sayfası hazırlama : http://yardim.bilkent.edu.tr/WWW/gorkem.html
HTML Premier : http://www.ncsa.uiuc.edu/General/Internet/WWWW/HTMLPrimer.html
Web Hakkında Bilmek İstediğiniz Her Şey : http://cclub.metu.edu.tr/www
HTML Reference Manual : http://www.sandia.gov/sci_compute/html_ref.html
HTML Made Easy : http://www.jmarshall.com/easy/html/testbed.html
How to Write HTML Files : http://www.ucc.ie/info/net/htmldoc.html
WWW HandBook : http://web.bilkent.edu.tr/WWW/handbook/
21. Web sayfası içinde
kullanabileceğim küçük "resimcikler"i (gif ve animated gif) nereden
alabilirim? Kendim de oluşturabilir miyim? Nasıl?
Bu tip resimleri oluşturmanın birkaç yolu var :Kendiniz bir resim editörüyle
oluşturabilirsiniz. Varolan bazı resimleri yine editörler yardımıyla
değiştirebilirsiniz ya da kağıt ortamından "Scanner" yardımıyla
bulduğunuz/çizdiğiniz resimleri bilgisayar ortamına aktarabilirsiniz. Özellikle
küçük logolar, bazı yazı efektleri vb kolayca oluşturulabilir.
Öte yandan, bu resimcikleri bulabileceğiniz siteler de mevcut.
İşte bunlardan bazıları :
http://www.ehb.itu.edu.tr/docs/html/index.html
: Sevgili KaGan'in internmet'ten derledigi yüzlerce resimcik ve anime gif'leri
bulabileceginiz bir adres. Resimcikler kategorilere ayrılmış (butonlar, arka plan
resimleri, çizgiler vb gibi). Bir bakın, pişman olmazsınız..
http://www.candor.com/grabagif/buttons.htm
: Bu sitede bazı buton resimcikleri bulabilirsiniz.
http://diogenes.baylor.edu/WWWproviders/Library/BeyondLib/clipart.html
: Resimcikler ve anime gif resimleri ile ilgili internet üzerinde bulabileceğiniz her
türlü bilgi özetlenmiş. Bir çok siteye link var. İyi bir başlangıç
noktası.
http://www.bmlive.com/gifs/ : Blue Marble
Gif Archive..
http://www.barrysclipart.com/ : Bir başka
devasa site daha. Birçok resimcik var.
http://www.serve.com/HomepageExtras/anigif/
:Anime Gif'ler bulabileceğiniz küçük ama güzel bir site.
http://www.newcreations.net/3d/ :
konuyla ilgili bir çok shareware/freeware programları bulabileceğiniz linkler...
22. Bağlandığım bir web
sayfasının HTML kodunu nasıl alabilirim?
Bunun için, sayfa yüklendikten sonra, web istemcisinizin
"File" menüsünden "Save (As)" seçeneği ile dosyayı kendi
bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz. Ancak, bu durumda sadece HTML kodu almış olursunuz.
Sayfadaki resimler ve link bilgileri gelmez.
23. Sayfamın HTML kodunu
başkalarının görmesini engelleyebilir miyim?
Malesef hayır.
24. Web sayfamda internetteki
diğer sayfalardan aldığım bilgileri (yazı, resim vb) serbestçe kullanabilir miyim?
Özellikle resimcik ve anime gif'leri, ya da genel amaçlı Java
Script-leri, eger ilgili sayfada aksi bir ibare yoksa, kullanabilirsiniz. Bunların hemen
hemen tamamı zaten artık anonim olmuş ve ilk kimin yaptığı bilinmiyor. Ancak, bir
sayfadan, o sayfanın yazarına ait bir bilgiyi, dökümanı, grafiği -herhangi birşeyi-
izin almadan kullanmamalısınız.
25. Web sayfasında
kullandığım resimler için hangi formatı tercih etmeliyim? GIF mi, JPEG mi?
Standart GIF, en fazla 256 renge müsade eder. Eğer resminizin
daha çok renkli görünmesini istiyorsanız JPG tercih etmelisiniz. Öte yandan, 256 renk
çoğu uygulamalar için yeterlidir. 256 renk için de, JPG sıkıştırması ile, GIF
formatına göre daha küçük dosyalar elde edilebilir. Sonuçta, küçük dosyalar için
(1-5kbyte civarında) GIF kullanımı yaygındır. Dosya boyu 20-30kbyte'ı geçmeye
başladı mı genellikle JPG tercih ediliyor.
26. Bir web sayfası yaptım.
Diğer insanların bundan nasıl haberi olacak?
Bunun birkaç yolu var. Eğer sayfanızda işlediğiniz bir konu varsa (pop müzük ya da
bilgisayar programlama veya başkabirşey..) bununla ilgili listeler ve tartışma
öbeklerine sayfanızın varlığından sözeden mesajlar atabiliriniz. Ayrıca,
gönderdiğiniz her e-posta'nın sonuna isminizden sonra web sayfanızın adresini
yazabilirsiniz. Bu yolla daha çok insanın bilgisi olacaktır. Ayrıca, AltaVista, LyCos
gibi popüler arama motorlarına sayfanızı kaydettirebilirsiniz.
27. Bedava "kişisel web
sayfası hizmeti" veren yerler var mı?
Evet var, ve bunların sayıları her geçen gün artmaktadır. Bu siteler, genellikle,
bir web listeleyicisi (istemci, browser, tarayıcı) ile erişilebilen bir kullanıcı ara
yüzü ile, kişilere kendi ev sayfalarını hazırlama ve saklama servisi vermektedir.
Böyle merkezler, daha çok reklam gelirleri ve bazı sponsorluklar yolu ile bu servisleri
bedavaya verebilmektedir. Web ortamının, her geçen gün, ticari amaçlı olarak daha
fazla kullanılacağını düşünürsek, burada bu servislerin argümanı :
"üyelerine bazı paralı servislerin ve ürünlerin kataloglarını tanıtmak,
reklamını yapmak" şeklinde olabilir. Nedeni ne olursa olsun en önemlisi, bu
servisin bedava olması. Burada da, bedava e-posta hesap servislerinde olduğu gibi, çok
önemli potansiyel güvenlik problemleri var. Önümüzdeki aylarda bu konuda da hararetli
tartışmalar olabilir. Eğer kişisel web sayfanız yoksa aşağıdaki adresleri bir
deneyin.
Bu servisleri, kötü kullanım ile suistimal etmemek ve
kullanım kurallarına uymak ta bir internet etiğidir. Tabii ki en iyisi, web
sayfanızın bulunduğunuz sitede olması. Web sayfası servisi artık standart bir
internet hizmeti haline geldi. Hemen heme tüm İSS şirketler ve üniversitelerin çoğu
kullanıcılarına bu hizmeti vermektedirler.
28. Diğer formatlarda (Word DOC,
(La)TeX, PPT vb) hazırlanmış dosyaları hemen HTML'ye dönüştürebilir miyim?
Microsoft Word ve Power Point, yeni sürümüyle birlikte (Word
97, PowerPoint 97), hazırladığınız dökümanları HTML olarak kaydetmenize izin
veriyor. Diğer Word sürümleri için de HTML Assistant adında bir yardımcı program
var. La(TeX) ile hazırlanan dökümanları ise hemen hemen bire-bir html'e
dönüştürmek mümkün. Bu konuda programlar ve daha fazla bilgi arıyorsanız;
HTML Converters : http://union.ncsa.uiuc.edu/HyperNews/get/www/html/converters.html
(La)TeX -> HTML Dönüştürücü (dos,win'95, Mac, unix) : http://hutchinson.belmont.ma.us/tth/tth.html
adreslerinde çok iyi başlangıç noktaları var.
29. Web sayfamı başkaları
silebilir mi? Ya da değiştirebilir mi?
Bunun olabilmesi için birilerinin sizden izinsiz
bilgisayarınıza girmesi lazım. Bu da sistem güvenliği ile ilgili bir sorun.
30. Sayfa hazırlamada gözönüne alınması yararlı
olabilecek bazı diğer ipuçları
- Mutlaka ana web sayfanızın sonuna kendi e-mail adresinize bir
bağlantı ekleyin. Böylece insanların size ulaşmalarını ve sayfa hakkındaki
muhtemel görüşlerini size iletebilmelerini kolaylaştırmış olursunuz. Söz gelimi,
Her türlü
görüş ve öneriler için e-mail adresim : <a
href="mailto:isim@domain.com.tr"> isim@domain.com.tr </a>
- şeklindeki bir satır oldukça işe yarar.
- Hazırladığınız sayfalara, mümkünse birkaç farklı web
istemcisi ile (netscvape, msie, mosaic, opera gibi) bakın. Istemcinizin görüntü
penceresini küçülterek (window resize) sayfanızın nasıl göründüğünü kontrol
edin. Tablolar kayıyor mu? Paragraflar ne alemde?
- Mutlaka sayfalarınızdaki tüm linkleri kontrol edin. Acaba
yanlışlıkla kendi yerel diskinizdeki bir dosyaya bağlantı yapmış olabilir
misiniz??? Unutmayın, tüm bağlantıları "bağıl" yapmak herzaman en
iyisidir.
- Bir arkadasşınıza sayfanız hakkında fikrini sorun.
Sayfalarınıza, grafik, renk vb özellikleri kısıtlı bilgisayarlardan da
erişilebileceğini düşünerek biraz dikkatli olun. Sayfanıza herhangi bir istemci ile
(sozgelimi, metin tabanli lynx ile) erişen birisinin sayfayı (resimleri/renkleri
göremese bile) takip edebilmesi lazım.
- Eğer ana sayfanıza bağlı birden çok sayfa tasarlamışsanız,
bu sayfalar arasında rahatça dolaşılabilmesi için gerekli tedbirleri alın (sayfalar
arası bağlantılar ve uygun yerlerde verilecek ana sayfaya dönüş bağlantıları
gibi)
Eğer <img> belirteci kullanıyorsanız, mutlaka "alt",
"width", ve "height" seçeneklerini de ekleyin. "alt"
seçeneği, bu resmi gösteremeyen istemciler için alternatif bir yazıyı ekrana
getirir. "width" ve "height" ise, resmin piksel cinsinden genişlik ve
uzunluğunu verir. Bu bilgileri vermezseniz, resim yüklenmesi bitmeden sayfanın kalan
yazı kısımları görüntülenmez. Eğer verirseniz, resim yükleniyorken, sayfanızın
ziyaretçisi aynı anda ziyaretçi yazıları da görebilir.
HTML kodunu anlaşılır ve kolayca takip edilebilir şekilde yapın. Sonuçta, siz ya da
bir başkası aynı satırları tekrar elden geçirmek zorunda kalabilir. Yoksa, siniz
krizleri geçirebilirsiniz.
Ziyaret ettiğiniz web sitelerindeki iyi ve kötü tasarlanmış sayfa tarzları sizin
kendi stilinizi ve kendi sayfa organizasyonunuzu geliştirmenizde yardımcı
olacaktır.
|
|
|