Grava averto! La jena skribaĵo estis verkata en Esido sed ne en Esperanto! La gramatiko de Esido iom diferencas de tiu de Esperanto. Bonvolu konsulti la regulojn de Esido antaŭ ol komenci plulegi. Se vi ankore estas lernanto de Esperanto, konsideru tion, ke malsimila gramatiko povas malhelpi vin en ties korekta ellerno.

Adrenalino-spronado
  Mi daŭrigas la memoroj pri tiuj freneza hobioj, on kiuj pelis dum iama adrenalin-avida e dependeca junaĝa jaroj. Ŝajnas ke en tiu transira periodo la gejunuloj ne nur fantazie volas flugi, sed anke en realaĵo. Jam delonge la homaro tre sopiras imiti la birdoj. Nuntempe, la ise perfektigata rimedoj ebligas al oni traduki en la vivo tiu deziroj. La per-paraŝuta salto estas unu el tiu agadoj, kiuj helpas eksperti tia sentoj, on kiaj la flugado donas al la flug-kapabla estaĵoj. Sed tio estas eble la plej multekosta hobio, kondiĉe, ke oni ne havas okazo praktiki tio "senpage" kadre de iu armeo.

Eĉ malgranda aviadilo estas rentabilitata nur se ĝi estas mendita de minimume kvin plonĝemulo, e la piloto inklinas servi sia deĵoro nur se la grupeto pagas almenaŭ por tri leviĝo. anke i tiel, la kosto por unu elsalto elde ĉ. 3000 metro alteco atingas po 10 € persone. Do, ŝajnas ke i tiu natura drogo, la adrenalino, estas eble la plej multekosta. La kostoj sa plialtas proporcie je la plonĝ-alteco. Ju pli la aviadilo sa altas, des pli multe-kostas ties mendo. Oni uzas anke pendo-glisado, sed tio ne povas generi tia forta travivaĵoj, on kiaj eblas ricevi de la paraŝutado. La elsalto el aviadilo igas okazi kompareble tia pintsento, on kia eble nur la gekuniĝo povas igi rezulti.

Kiam oni spektas descendanta paraŝutistoj, pretas kredi ke tiu fal-fazo, kiam la aventuremulo flosas en la aero, estas la plej ĝoj-iga. Tamen tio malas. La vera pint-ĝoja flug-sento sa prezentas dum tiu mallonga periodo, kiu pasas ekde la plonĝo el aviadilo ĝis la malfermo de la peplona aŭ cirkla paraŝuto. Do, temas pri tiu periodo en kiu oni liber-falegas. Sed eblas eluzi plur-maniere tiu faleg-fazo. Dum la falego, iuj egzercas elformi interesa formacio, sa grupante en ringoj aŭ alia formoj. Por igi reala sa grupo en la aero, necesas adopti speciala konkava korpa pozicio por igi efika la kontraŭ-staro de la aero, e atingi la maksimuma faleg-stabileco. Tiam bezonatas unueca mansignaloj por komuniki inter la falegantuloj. Pro la rapidega falego, la bruo en la oreloj estas tiom laŭta, ke ne eblas inter-kompreni perparole. Kaze de plonĝo el pli granda alteco (egz. de ĉ. 6000 metro), eblas anke tio eksperti, kia-maniere kreskas la aera denseco dume la falegantulo sa proksimas al la tero. Tiam, la bruo sa ŝanĝas klare senteble, e anke la faleg-rapido iom sa reduktas.

Por mencii la sama faleg-rapido, por sukcesi kunflugi en formacio, la paraŝutistoj bezonas multa sperto. Tiukaze, unu el la celoj estas igi reala la plej grand-nombra kunligata formacio. Por tio, necesas speciala aviadilo, kiu havas malantaŭa pordo tra kiu oni povas elsalti are, preskaŭ samtempe e grand-nombre. Depost la sa grupo sukcesis (aŭ ne), la paraŝutistoj devas zorgi pri la malfermo de la kupolo antaŭ ol descendi ĝis tiu alteco, kie tiu manevro jam ne plu efikas. La kritika alteco dependas anke de la faleg-direkto. Plej ofte la paraŝutistoj flosas en la aero ne nur vertikale, sed anke horizontale.

Ekde la malfermo de la kupolo necesas iom da distanco por, ke la faleg-rapido sa reduktu je tia mezuro, kiam la kontraŭ-staro de la aero egalas la gravito, e kia-rapide oni povas ankore sekure atingi la tero. Se oni falegas per konkava korpa pozicio, la necesa distanco por bremso estas malpli longa ol kiam oni "sag-flugas". Tiu "sag-flugo" estas la plej ekscita, "ĝojiga", adrenalin-altiga faleg-maniero. On tio eblas atingi per aparta korpa pozicio, kiam la pozicio de la brakoj rilate al la korpo similas al la flugiloj de la ĉasaviadilo, e la korpo rektas kun iom da konvekseco ĉe la dorso, por igi rezulti levforto en la aero. Per i tiu maniero, la celo estas igi pli la horizonta rapido rilate al la tiu vertikala. La i tiel-maniere atingebla rapido povas superi eĉ 220 kilometro hore.

Per kia ajn maniero oni falegas, antaŭ ol la kritika malalteco nepre endas malfermi la kupolo. Kvankam ekzistas aŭtomata aparatoj, kiuj malfermas la kupolo je certa malalteco, tamen ne tre indas fidi je ili. Endas ĉiam konsulti on la alto-mezurilo, ise muntata alsur la manartiko, ĉar la aspekto de la tero trompas la falegantulo, donante falsa impreso pri la momenta alteco.

anke la malfermo de la kupolo povas esti danĝera manevro. On tio indas fari nur en certa korpa pozicio, ĉar alimaniere la ŝnuroj de la kupolo povas eĉ rompi la membroj en tiu momento kiam la kupolo sa plenas per aero, kaj ekas la bremso-forto. Tiam, anke alia danĝero minacas la paraŝutistoj: pro la tre rapida bremsado, la paraŝutisto postrestas en la aero rilate al la cetera falegantuloj, kiuj ankore ne malfermis la kupolo. Tial, se iu estas faleganta en tiu momento super al tiu kiu jam malfermis la kupolo, praktike trafas la jam ise bremsata paraŝutisto, kiel kuglego venante desupre. Pro tio, antaŭ ol malfermi la paraŝuto, endas suprenrigardi por sa certi, ke neniu falegantulo troviĝas super. Estas ankore tre danĝere sa kunpuŝi dum liberfalego eĉ horizontale.

Iom antaŭe ol atingi la tero, eblas manipuli la fal-rapido per certaj direktig-ŝnuroj de la kupolo. On tio eblas fari, kiam la falanto havas anke horizontala fluget-direkto. Tiam, per manevro de la kupolo, eblas igi horizontala bremso-forto. Sed se la manevro estas tro, aŭ okazas tre alte, tiam tio povas igi sekvi tio, ke la korpo pendos flanken tiomgrade, ke ĝi eĉ postrestas ĝis la alteco de la kupolo. Post la parta perdo de la fluget-rapido pro horizontala bremsado, la korpo restas je momento en la aero, e poste falas senbremsate alsur la tero, ĉar la kupolo sa trovas ne super, sed flanke de la korpo, do ne plu povas bremsi la falego. Se la manevro estas bone farita, tiam la paraŝutisto atingas la tero tiom lante, kiel desuprus ŝtuparejo, e la sa kontento igas plena la animo, ĉar sukcesis dreni la super-abundo de energio e vol-forto. Sekvont-foje la dependeco ekregos la junulo per freŝa sovaĝa forto.

László István TÓTH